O Szoa inaczej

Opowieść z Sobiboru:

— Jestem Litwinką - mówi i zaraz się poprawia:— Jestem Polką, urodziłam się w Wilnie. Mój ojciec został zamordowany w Katyniu, matkę wywieźli na roboty do Niemiec, a ja wychowywałam się tutaj, kilka kilometrów stąd, u dziadków. Wszystko widziałam, wiem, o czym mówię. (...) To była ogromna przestrzeń; — mówi. — Mnóstwo porzuconych rzeczy. Walizki, wózki dla dzieci. Miejscowi przychodzili tu kopać. Szukali złota, brylantów, pieniędzy. Wykopywali resztki zwłok, przeszukiwali czaszki w poszukiwaniu złotych zębów. Wyobraża pan sobie? To wszystko robili Polacy. Co z nas za naród? Kim jesteśmy? Myślę, że jesteśmy gorsi od świń, zasługujemy na wieczną hańbę.

Kobieta płacze. Chciałbym ją pocieszyć, ale nie umiem.

— Włodek Goldkorn, "Dziecko w śniegu", str. 152, Czarne, 2018.

Zawszone panny

Byliśmy niedawno z rodziną na kolacji, w nadmorskiej knajpie. A ponieważ uważam się za osobę, która powinna wiedzieć, co się dzieje u młodych, to zapytałam kelnera, młodego chłopaka, na kogo będzie głosował i... usłyszałam, że na Konfederację. Przeżyłam swoje 96 lat i widzę, że czarny, brunatny kolor wraca. Powiedziałam do tego młodego człowieka: panie, ja mam 96 lat, ja już przez to przechodziłam. A on na to: ale będą niższe podatki. I straszno, i śmieszno, prawda? Żeby się z tego można było wyśmiać, ale nie bardzo wychodzi. Takie staruszki, jak ja mogą mówić, krzyczeć, tylko co z tego. Boję się tych młodych, brunatnych. Mamy talent do niszczenia, do samozagłady. No, może nie jesteśmy najmądrzejsi na świecie. Jak pani myśli? Widzę, że woli pani nie odpowiadać.

— Anna Przedpełska-Trzeciakowska, tłumaczka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim (tutaj reszta wywiadu; o "tańczącej gromadzie prowadzonej przez tłustego mnicha" też jest).

Moja przyjaciółka była 1 sierpnia w Warszawie. Ma feblik na jego punkcie, zdecydowanie kręci ją "romantyczna" atmosfera wydarzenia. Miałam więc okazję zauważyć, że młodzież nadal tego dnia przebiera się za powstańców i można sobie z nimi zrobić zdjęcie. Przedpełska-Trzeciakowska pamięta to inaczej: zawszone panny, wystawianie otwartych ran dla much (pożyteczne stworzenia, okazuje się) i dół do wyrzucania kup powstańców. Ranni podobno nie prosili o buziaki, zupełnie inaczej niż w piosenkach.

Ginczanka, Non omnis moriar

Non omnis moriar — moje dumne włości,
Łąki moich obrusów, twierdze szaf niezłomnych,
Prześcieradła rozległe, drogocenna pościel
I suknie, jasne suknie pozostaną po mnie.
Nie zostawiłam tutaj żadnego dziedzica,
Niech więc rzeczy żydowskie twoja dłoń wyszpera,
Chominowo*, lwowianko, dzielna żono szpicla,
Donosicielko chyża, matko folksdojczera.
Tobie, twoim niech służą, bo po cóż by obcym.
Bliscy moi — nie lutnia to, nie puste imię.
Pamiętam o was, wyście, kiedy szli szupowcy,
Też pamiętali o mnie. Przypomnieli i mnie.
Niech przyjaciele moi siądą przy pucharze
I zapiją mój pogrzeb i własne bogactwo:
Kilimy i makaty, półmiski, lichtarze —
Niechaj piją noc całą, a o świcie brzasku
Niech zaczną szukać cennych kamieni i złota
W kanapach, materacach, kołdrach i dywanach.
O, jak będzie się palić w ręku im robota,
Kłęby włosia końskiego i morskiego siana,
Chmury prutych poduszek i obłoki pierzyn
Do rąk im przylgną, w skrzydła zmienią ręce obie;
To krew moja pakuły z puchem zlepi świeżym
I uskrzydlonych nagle w aniołów przerobi.

— Zuzanna Ginczanka, 1942.

Film ocenia się po jego obejrzeniu, więc nie oceniam filmu, może i nic nie być wart. 

* Zofia Chominowa, właścicielka kamienicy we Lwowie przy ulicy Jabłonnej 8a, która wydała policji prewencyjnej ukrywającą się poetkę.

Okno na tamtą stronę

Waliców 14.

O zbrodni oddziału "Burego" w Puchałach Starych

Podlasie, rok 1946, dzisiaj mija 75 lat.
Przypomnienie kontekstu historycznego (Wirold Jurasz) TUTAJ.
Dwa dni wcześniej miała miejsce zbrodnia w Zaleszanach.

Perła

Po niespełna dwóch miesiącach pandemii Polacy wypisują pracownikom służby zdrowia różne rzeczy na samochodach, próbują zmusić do wyprowadzki z bloku etc. Ale oczywiście w trakcie II Wojny Światowej cały naród z narażeniem życia ratował Żydów.

— Krzysztof Witek (@kwitekk), twtr, April 29, 2020.

Przypadkowa muzyka o poranku

Dinah Washington - What Difference A Day Makes, nagranie rok 1959:

Al Bowlly - The Very Thought of You, nagranie rok 1934:

Billie Holiday - Easy Living, nagranie rok 1944:

Washington zmarła 4 lata później w wieku 39 lat, do jej śmierci przyczyniła się zabójcza mieszanka sekobarbitalu i amobarbitalu. 43-letni Bowlly zginął wiosną'41 w Londynie od wybuchu bomby lotniczej. Holiday miała 29 lat nagrywając tę piosenkę. Była w moim wieku, gdy zmarła na powikłania związane z marskością wątroby.

O napaści oddziału "Burego" Rajsa na wieś Zaleszany

Podlasie, rok 1946, relacja Mai Pauliny Leoniuk TUTAJ.

74 rocznica wyzwolenia Auschwitz

Do słów pana premiera dodam, że to piekło stworzył niedowartościowany naród, który właśnie wstawał z kolan.

Church on time, du du du du, church on time ...

Dwa dni wolne zakończone, jutro do pracy rodacy,
w związku z tym podryguję razem z Davidem Bowie, który
był gender zanim to jeszcze stało się modne:

David Bowie - Modern Love.

Czy widzicie ten krajobraz?
Zazwyczaj na horyzoncie widać góry.
Ale nie dzisiaj.
Niedaleko od nas mgła wbiła się w ląd na wiele kilometrów,
dopiero późnym popołudniem w zatoce pojawił się mały kuter, żeby zbadać sytuację ...

Na spacerze wrzuciłam do wody zamieszkałą muszlę ślimaka
i jednego omułka, który zamknął się szczelnie w swojej twierdzy czekając na przypływ.

Poza tym wczoraj obejrzeliśmy z Kraciastym "Upadek".
Der Untergang.
Schyłek oderwanego od rzeczywistości wodza, w którego wierni patrzą jak w obraz.
Inspiracja powyborcza.

Gajcy, Święty kucharz od Hipciego

Święty kucharz od Hipciego 

Wszyscy święci, hej, do stołu! 

W niebie uczta: polskie flaczki 

wprost z rynsztoków 

Kilińskiego! 

Salcesonów misa pełna, 

Świeże, chrupkie 

Pachną trupkiem: 

To z Przedmurza! 

Do godów, święci, do godów, 

Przegryźcie Chrystusem 

Narodów!

— ostatni wiersz, sierpień 1944.